Przejdź do głównej treści

Dyplomowani

7 najlepszych metod badawczych
w pracy magisterskiej z pielęgniarstwa

Pisanie pracy magisterskiej z pielęgniarstwa powinno sprowadzać się do takich tematów jak:

  • dobre praktyki kliniczne,
  • edukowanie pacjenta,
  • kultura organizacyjna w służbie zdrowia,
  • bezpieczeństwo pacjentów i ich danych.

Celem badań w pracy powinno być zebranie, przeanalizowanie i operacjonalizacja wiedzy na temat chorób i możliwej efektywności podejmowanych interwencji pielęgniarskich. Obecna metodologia badań na kierunku: pielęgniarstwo, wymaga przemyślenia i zaplanowania działań, zatem analiza, z uwagi na specyfikę zawodu, powinna łączyć paradygmat ilościowy z badaniem jakościowym, z tego zaś wynika, że kierunek i obrany przez studenta sposób dociekań będzie jednak warunkowany przez:

  • cel badawczy,
  • specyfikę próby,
  • pytania i hipotezy badawcze.

Prawidłowo zaprojektowany proces badawczy wymaga określenia problemu, hipotez, zmiennych, schematu badania, kryteriów doboru próby i metod analizy danych, a istotne są również trafność pomiaru, rzetelność narzędzi, kontrola czynników zakłócających oraz zgodność z zasadami etyki. Wyniki badań powinny dostarczać informacji możliwych do krytycznej oceny i wykorzystania w praktyce klinicznej.

Ilościowe metody badań w pielęgniarstwie

Badania o charakterze ilościowym bazują zwykle na oszacowaniu zmiennych i wymagają nadto zebrania odpowiednich danych stricte matematycznych i statystycznych, bo dzięki temu można określić skalę występowania problemów zdrowotnych, a także zestawiać próby. Student w trakcie pisania pracy magisterskiej będzie mógł wskazać korelacje różnych problemów i oszacować efektywność potencjalnej opieki pielęgniarskiej, a do omówienia uzyskanych wyników można zastosować takie kategorie jak:

  • średnia,
  • mediana,
  • odchylenie standardowego,
  • siła i kierunek korelacji,
  • wskaźniki ufności.

Badania korelacyjne

Badania o charakterze korelacyjnym służą temu, by student oszacował w pracy magisterskiej siłę i kierunek zależności między zmiennymi bez intencjonalnego modyfikowania ich wartości. Na tej zasadzie współczynnik korelacji Pearsona ma wartości w zakresie od −1 do +1 i wskazuje na liniową zależność zmiennych ilościowych, niemniej pisanie pracy magisterskiej niekiedy wymaga zastosowania współczynnika Spearmana, który pozwala analizować dane porządkowe w sytuacji, gdy założenia korelacji Pearsona nie mogą być spełnione. Wybór właściwego narzędzia do analizy statycznej ma wpływ na wartość badań, a w związkuz tymw arunkuje też ocenę pracy.

Przykład stanowi analiza związku zachodzącego między ilością snu a stopniem doświadczanego zmęczenia w próbie pielęgniarek wykonujących pracę zmianową. Student może nadto oszacować korelację kompetencji pacjenta i jego stosowaniem się do rekomendacji terapeutycznych, niemniej ograniczenie badań wyznacza jednak ryzyko pochopnego wnioskowania o związku kauzalnym między zmiennymi. Korelacja może być efektem niezakładanej, a więc trzeciej zmiennej.

Badania quasi-eksperymentalne

Badania o charakterze quasi-eksperymentalnym pozwalają studentowi oszacować skutki podejmowanej interwencji, lecz nie oznacza to całkowitej randomizacji respondentów, toteż w takie badanie włącza się różne próby, choćby pensjonariuszy dwóch oddziałów szpitalnych. Oznacza to pomiar przed podejmowaną interwencją i po tej interwencji, co pozwala na komparatywne zestawienie wyników dla poszczególnych respondentów.

W trakcie pisania pracy można ocenić program profilaktyczny w kierunku odleżyn zaimplementowany na danym oddziale, a pensjonariusze drugiego oddziału byliby zarazem próbą porównawczą, zatem student może dokonać pomiaru częstotliwości występowania odleżyn, biorąc pod uwagę:

  • ilość pacjentów,
  • rozpiętość czasową obserwacji.

Ograniczenie badania, które student powinien stwierdzić w zakończeniu pracy magisterskiej, to prawdopodobieństwo popełnienia błędu w zakresie selekcji, a wynik może wypaczyć nadto rozbieżność co do kultury organizacyjnej w różnych oddziałach.

Badania eksperymentalne

Badania o charakterze eksperymentalnym pozwalają studentowi oszacować zależność kauzalnej natury. Ich typowe komponenty to:

  • modyfikowanie zmiennej niezależnej,
  • kontrola w zakresie warunków,
  • komparatywne omówienie rezultatów.

W badaniu mającym randomizowany charakter respondenci są przypisani w sposób losowy do grup:

  • eksperymentalnej,
  • kontrolnej.

Na tej zasadzie pisanie pracy może zmierzać do oszacowania protokołu edukowania chorych po leczeniu inwazyjnym, a wyniki mogą odnosić się do takich kwestii jak:

  • skala powikłań,
  • ilość wznawianych hospitalizacji,
  • kompetencja mierzona odpowiednią skalą.

Omawiając rezultaty badania, student powinien oszacować wartość p, a powinien mieć na względzie także:

  • skalę efektu,
  • 95-procentowy przedział ufności.

Jakościowe metody badawcze

Badania o charakterze jakościowym ogniskują się wokół:

  • znaczeń,
  • przeżyć,
  • postaw,
  • determinacji społecznych.

Pisanie pracy magisterskiej i pomoc w tym zakresie wymagają dobrania odpowiedniej metody badawczej, a mogą to być:

  • wywiad indywidualny,
  • wywiad grupowy,
  • studium przypadku,
  • analiza dokumentów.

Uzyskany przez studenta materiał empiryczny musi być kodowany, poddany kategoryzacji i omówieniu w sposób zmierzający do wypracowania wniosków i rekomendacji.

Teoria ugruntowana

Teoria ugruntowana wymaga od studenta konstruowania teorii na bazie omawianych w sposób pogłębiony danych. Pomoc w pisaniu pracy bywa konieczna z uwagi na potrzebę jednoczesnego gromadzenia i omawiania materiału empirycznego. Studenta absorbuje nadto:

  • kodowanie informacji,
  • komparatywne analizowanie przypadków.

Włączenie do badania bywa warunkowane założeniem, które w trakcie pisania pracy trzeba uzasadnić i ocenić jego trafność.

W studiach pielęgniarskich ta metoda służy temu, by student dokonał eksplanacji procesów adaptowania się chorego do choroby przewlekłej, procesu decyzyjnego na temat terapii. Student może rozwinąć treści z części teoretycznej pracy magisterskiej, analizując konkretny problem radzenia sobie z doświadczeniem niesamodzielności.

Etnografia

Etnografia to dyscyplina akademicka, której przedmiotem badań są

  • kultura,
  • normy etyczne,
  • praktyki danej populacji.

W badaniach na kierunku: pielęgniarstwo, tematem pracy magisterskiej może być:

  • kultura organizacyjna palcówki,
  • komunikacja w zespole medycznym,
  • postawy wobec zaleceń.

Rozwiązań metodologicznych jest kilka, a najlepsze techniki, jakie mogą być wykorzystane podczas pisania pracy magisterskiej, to przede wszystkim:

  • obserwacja uczestnicząca,
  • wywiad w różnych jego odmianach,
  • analiza dokumentacji.

Wszystkie te metody są warte uwagi, bo w badaniach tego typu student musi zatem omówić, choćby we wstępie pracy magisterskiej, kontekst i czasową skalę przeprowadzanej obserwacji, ale i wpływ osoby prowadzącej badanie na zachowania uczestników.

Action research – badania w działaniu

Action research to metoda stanowiąca syntezę analizowania danego problemu badawczego z wdrażaniem określonych rekomendacji lub innowacji, a przecież pisanie pracy magisterskiej odbywa się w sposób cykliczny. Przebiega ono przez następujące stadia:

  • planowanie badań,
  • obserwacja,
  • wnioski.

Powyższa kompozycja naukwoego dyskursu jest ścisła, a student może być w takim wypadku uczestnikiem i osobą prowadzącą badanie, by ostatecznie – w zakończeniu pracy – wypracować rozwiązania i dokonywać ich ewaluacji.

Temat pracy magisterskiej może być w tym wypadku doskonalenie przepływu informacji w trakcie zdawanych dyżurów. Student może rozpoznawać błędy w procesie komunikacyjnym, projektować normy raportowania, implementować nowy model i dokonywać jego oceny.

Badanie rozpoznawczo-opisowe

Badanie o charakterze rozpoznawczo-opisowym zmierza do detekcji zjawiska mało opisanego w literaturze teoretycznej i przedmiotowej. Ocenę pracy magisterskiej może windować porządkowanie jego wyznaczników i cech rozpoznawczych. Pomoc w pisaniu pracy opartej o taką metodologię ma uchronić studenta przed błędem odgórnego zakładania zależności typu kauzalnego.

Przykładowy temat takiej pracy to choćby: Potrzeby poznawcze pacjentów na początku insulinoterapii, a uzyskany materiał empiryczny zwraca uwagę na luki w wiedzy, co otwiera perspektywy kolejnych badań. Z kolei taki walor tekstu z pewnością doceni promotor pracy magisterskiej.

Zmienne w badaniach pielęgniarskich

Zmienne to mierzalne i dające się typologizować cechy badanych ludzi, procesów i okoliczności, a ich zastosowanie w pracy magisterskiej czy w rozprawie doktorskiej implikuje potrzebę rozpoznania konkretnego wskaźnika lub wypracowania pewnej pragmatyki pomiaru i tego względu w trakcie pisania zastosowanie znajdują:

  • zmienna niezależna – czynnik, którego wpływ poddaje się badaniu, np. typ interwencji edukującej pacjenta;
  • zmienna zależna – dający się oszacować wynik, np. poziom kompetencji, intensywność bólu lub prawdopodobieństwo powikłań;
  • zmienne współwystępujące – sekundarne cechy mające powiązanie z badanym zjawiskiem i często występujące zamiast zasadniczych zmiennych;
  • zmienne obce (zewnętrzne) – determinacje niezaliczane do przedmiotu badania, zdolne jednak zaburzać wyniki, np. choroba współwystępująca;
  • zmienne demograficzne – wiek, płeć, poziom wykształcenia, środowisko życia i status społeczny;
  • zmienne środowiskowe – kultura organizacyjna w palcówce, liczebność personelu, poziom dofinansowania oddziału;
  • moderatory – zmienne fluktuujące w zakresie siły i kierunku zależności w relacjach zmiennej niezależnej i zależnej;
  • mediatory – zmienne ukazujące sposób wpływania jednej zmiennej na drugą.

Na tej zasadzie praca magisterska na temat efektywności edukacji diabetologicznej zawierać będzie w części metodologicznej taką zmienną niezależną jak partycypacja w programie, a student może – i to nawet w konspekcie pracy – uwzględnić z kolei zmienną zależną: respektowanie rekomendacji. Kompetencja chorego byłaby wtedy mediatorem, a jego moderowałby efektywność podejmowanej interwencji.

Metody gromadzenia danych

Materiałów do analizy bywa w tej dyscyplinie wiele, a dobór metody musi być podyktowany specyfiką problemu badawczego i samym materiałem przeznaczonym do analizy, także statystycznej.

Dokumentoskopia oznacza w tym wypadku regularną analizę dokumentów, w tym:

  • historii choroby,
  • dokumentacji szpitalnej,
  • raportów lekarskich.

Student może zatem rozważyć pomoc w pisaniu pracy, by opracować dogodne kryteria włączenia materiału i ustalić właściwą skalę czasową badania, a także sposób zakodowania danych.

Eksperyment w pracy magisterskiej

Eksperyment jest z kolei intencjonalną implementacją pewnego czynnika w badany proces, a następnie student prowadzi obserwację oddziaływania tej wprowadzonej determinanty. Pisanie pracy wymaga jednak kontroli warunków, właściwego dobrania porównywanych grup porównawczych – tej poddanej eksperymentowi, i tej wolnej od manipulacji.

Studium przypadku a pisanie pracy magisterskiej

Studium przypadku pozwala opisać stan chorego pod kątem:

  • stanu zdrowia,
  • realiów życia,
  • potrzeb,
  • optymalnej pielęgnacji.

W pracy magisterskiej zastosować można następujące metody badawcze:

  • wywiad,
  • obserwacja.

Warto w tym wypadku sięgnąć po pomoc w pisaniu, by nie dopuścić do nadmiernego generalizowania wyników i wyciągania wniosków odnoszących się do pełnej populacji.

Metoda szacowania

Metoda szacowania w pracy magisterskiej to w gruncie rzeczy pomiar cech przedmiotu badań z zastosowaniem skal i właściwych kryteriów, zatem zastosowanie znajdują skale:

  • bólu,
  • niebezpieczeństwa odleżyn,
  • przejawianej samodzielności.

Narzędzie badawcze i technika badawcza muszą spełniać jednak elementarne normy psychometryczne, zatem procedura badań musi być standaryzowana zgodnie z prawem i wewnętrznymi regulaminami placówki medycznej.

Paradygmaty badań pielęgniarskich

Paradygmat to wszelkie założenia co do badanej rzeczywistości, a są to także zakładane:

  • źródła informacji,
  • modele interpretowania uzyskanych danych.

Wszystko to kształtuje więc porządek projektu naukowego, a wpływa też na dobór metod i sposób wnioskowania.

Paradygmat pozytywistyczny uznaje konsekwentny i uporządkowany pomiar badanego przedmiotu celem wskazania ukrytych zależności i norm. Paradygmat interpretacyjny orientuje zainteresowania studenta na jednostkowe przeżycia i społecznie ustalane znaczenia.

Podejście pragmatyczne z kolei pozwala na syntezę metod ilościowych i jakościowych, właściwych dla dwóch omówionych powyżej paradygmatów badawczych, dlatego też triangulacja danych umożliwia łączne analizowanie obiektywnych szacunków z relacjami chorych i obserwacjami zespołu pielęgniarskiego, więc badanie staje się wtedy wielopłaszczyznową analizą. To należy uznać za dowód dojrzałości naukowej studenta.

Źródła dowodów naukowych w praktyce pielęgniarskiej

Evidence-Based Practice (EBP) to połączenie dowodów, doświadczenia zawodowego i preferencji przejawianych przez chorego. Pisząc pracę magisterską, student może wykorzystać:

  • randomizowane analizy kontrolowane,
  • obserwacje,
  • badania jakościowe,
  • systematyczne przeglądy literatury.

Szacując wartość danego źródła, warto skorzystać z pomocy doświadczonego promotora, który uwzględni takie czynniki jak:

  • wielkość próby,
  • pragmatykę włączenia do badań,
  • ryzyko błędu i ograniczenia badania,
  • trafność dobranych metod,
  • kompletność informacji.

Student powinien mieć na uwadze także siłę efektu, przedział ufności i perspektywy zastosowania wyników w określonym środowisku, w jakim sam przeprowadza badania na potrzeby pracy magisterskiej.

Przyszłe kierunki badań pielęgniarskich

Najważniejsze tendencje badawcze dotyczą obecnie:

  • opieki dla seniorów,
  • zjawiska wielochorobowości,
  • przeciwdziałania powikłaniom,
  • pielęgnacji i edukacji długoterminowej.

I właśnie dlatego, ważnym problemem badawczym jest także fenomen teleopieki, technologii AI i digitalizacji danych.

Podsumowanie

Przyjęte w pracy magisterskiej metody badawcze wyznaczają zarazem ilościową i jakościową perspektywę analiz na temat służby zdrowia jako takiej. Wybór tej zasadniczej orientacji metodologicznej będzie miał wpływ na sposób formułowania wniosków z opisanej interwencji. Orientacja ilościowa lub jakościowa będzie rozstrzygać o tym, na ile ważne w pracy magisterskiej z pielęgniarstwa będzie problem dobrostanu pacjenta, toteż wiarygodność rezultatów określa natomiast trafne dobranie modelu badawczego, a także właściwa funkcjonalizacja zmiennych, rzetelność pomiaru i uwzględnianie możliwych czynników zakłócających badanie.