Przejdź do głównej treści

Dyplomowani

Metodologia badań w naukach o bezpieczeństwie
– metody, techniki, narzędzia i dobór próby

Studia na kierunku: bezpieczeństwo wymagają nieraz pomocy w pisaniu, która sprowadza się do takich zagadnień jak:

  • detekcja zagrożenia,
  • predykcja ryzyka,
  • opis działań na rzecz ochrony ludzi i organów państwowych.

Pomoc w pisaniu pracy magisterskiej jest złożonym zagadnieniem zwłaszcza na tym kierunku studiów. Przedmiot badań podejmowanych w trakcie pisania pracy ma zatem interdyscyplinarny charakter. W temat pracy magisterskiej  wpisują się różne procesy:

  • społeczne,
  • polityczne, administracyjne,
  • gospodarcze,
  • wojskowe,
  • informatyczne.

Metodologia badań w naukach o bezpieczeństwie

Z tego względu zagadnienie bezpieczeństwa oznacza dla studenta konieczność przemyślanego, dogłębnie skonsultowanego wdrożenia procedur. Właściwy porządek analiz ma odtworzyć zależności ryzyka i działań podejmowanych przez instytucje z domeny zarządzania kryzysowego. 

Metodologia wyznacza logiczny porządek badań w pracy magisterskiej. Analiza przebiega przez kilka stadiów, jakie wyznaczają kolejne rozdziały tekstu. Student zaczyna od zdefiniowania przedmiotu badań i sformułowania celu analiz. Następnie należy wyartykułować problemy i hipotezy badawcze. W rozdziale metodologicznym jest z kolei miejsce na dobór próby, zastosowanie technik i metod interpretacji uzyskanych danych. Metoda zastosowana nietrafnie skutkuje uzyskaniem odpowiedzi, która rozmija się z pytaniem badawczym. Student powinien zatem rozważyć pomoc w pisaniu pracy, by nie wyprowadzić wniosków niemających zakotwiczenia w materiale empirycznym.

W badaniach z zakresu bezpieczeństwa omawiać można zjawiska kwantytatywne, a są to zwykle:

  • skala przestępstw,
  • dynamika reagowania służb,
  • rytmika niebezpiecznych wydarzeń,
  • świadomość zagrożenia i odporność społeczeństwa.

W pracy magisterskiej można zatem przeprowadzić badanie ilościowe lub jakościowe, stosownie do rad udzielanych przez promotora, a hybrydyzacja obu tych orientacji metodologicznych często winduje ocenę pracy, bo surowe dane ilościowe odsłaniają zakres badanego zjawiska, z kolei analiza jakościowa rzuca światło na jego determinacje i kontekst.

Pomoc w pisaniu i metody badawcze: analiza, synteza, indukcja i dedukcja

W ogólnym rozumieniu jest to rozłożenie przedmiotu badań na komponenty celem opisania:

  • własności,
  • zastosowań,
  • wzajemnych powiązań.

Na takim kierunku studiów jak bezpieczeństwo tematem może być:

  • architektura i logistyka systemu obrony cywilnej,
  • uprawnienia podmiotów publicznych,
  • procedury kryzysowe,
  • typologia zagrożeń.

Analiza

Wartość pisanej pracy magisterskiej lub doktorskiej jest systematyzacja wielu zjawisk, uporządkowany opis jakiegoś procesu lub systemu.

Na tej zasadzie badanie miejscowej procedury zarządzania kryzysowego ujmuje kompetencje instytucji, dystrybucję informacji. Poruszony może być problem zasobów i stanu infrastruktury krytycznej, a także kompetencji poszczególnych służb, zatem student może odpowiedzieć na pytanie badawcze: jak komponenty systemu bezpieczeństwa decydują o sprawności całej procedury reagowania.

Synteza

Synteza zmierza do powiązania opisywanych komponentów badanego zjawiska. W toku analiz student przechodzi zatem od pogłębionego opisu do pełnego obrazu rzeczywistości stanowiącej problem badawczy, a w studiach nad bezpieczeństwem omawia się w sposób zbiorczy dane na temat:

  • ryzyk społecznych,
  • stanu infrastruktury publicznej,
  • stanu środowiska.

Pisanie pracy magisterskiej z bezpieczeństwa wymaga tego, by procesy badawcze analizy i syntezy stosować synergicznie. Pierwszy z nich opisuje dokładnie poszczególne części, drugi z kolei daje pełny ogląd danej rzeczywistości.

Indukcja

Indukcja w części badawczej pracy magisterskiej to sformułowanie ogólnych wniosków w oparciu o opis konkretnych rzeczy i zjawisk. Student zbiera dane na temat:

  • wydarzeń kryzysowych,
  • podmiotów publicznych,
  • tendencji społecznych.

Z zestawienia tych zjawisk wyłaniają się pewne normy i regularności. Na tej zasadzie komparatywna analiza wybranych zdarzeń, by wymienić pożary i powodzie, pozwala na wyprowadzenie rekomendacji odnośnie do:

  • systemu ostrzegania mieszkańców,
  • współdziałania służb kryzysowych,
  • procedur ewakuacyjnych.

Wnioski w pracy magisterskiej muszą być spójne ze skalą zebranego materiału empirycznego. Skuteczna pomoc w pisaniu powinna odbywać się zgodnie z zasadą, że kilka zdarzeń krytycznych w dwóch badanych miejscowościach nie pozwala na ogólną ocenę systemu bezpieczeństwa kraju.

Dedukcja

Dedukcja to czynność szczegółowego wnioskowania z nakreślonych we wstępie założeń teoretycznych. Student może założyć, że badany system dystrybucji danych służy zarządzaniu kryzysowemu. To jednak wymaga odpowiedzi na pytanie badawcze: czy zebrany materiał dowodzi tego w konkretnych instytucjach. Indukcja zmierza zatem do uogólnienia wniosków, a dedukcja jest ich konkretyzacją. Dzięki temu student może antycypować pewne zdarzenia i weryfikować swoje przewidywania. Dobra praktyka w trakcie pisania pracy to łączenie obu tych stylów rozumowania.

Dobór próby badawczej

Próba to pewien wycinek opisanej w pracy populacji, a na jej charakterystykę składają się:

  • pomiar,
  • obserwacja.

Populację w takim rozumieniu potencjalnie konstytuują:

  • mieszkańcy danej miejscowości,
  • członkowie instytucji,
  • pracownicy określonego sektora.

Dobór losowy i nielosowy

Student popełni błąd w pracy magisterskiej, jeśli dokona doboru próby, zanim udzieli odpowiedzi, do kogo mają odnosić się konkluzje. Warto zatem, korzystając z pomocy w pisaniu, dobrze rozważyć, które cechy ludzi lub podmiotów publicznych powinny być kryteriami włączenia i wykluczenia w pracy dyplomowej. By dobrze planować tekst, warto wziąć pod uwagę:

  • dostęp do respondentów,
  • czasową rozpiętość badania,
  • koszty i etyczne rygory analiz.

Dobór losowy odbywa się zgodnie z zasadą, że każdy członek danej populacji może zostać włączony do badania z niezerowym prawdopodobieństwem. To pragmatyka selekcji bazująca na rachunku prawdopodobieństwa i pozwala określić niepewności wyników, które można ostatecznie projektować na konkretną populację. Dobór nielosowy wymaga spełnienia takich warunków jak:

  • dostępność danych i respondentów,
  • wymagane cechy osób.

Dobór taki bywa właściwym rozwiązaniem w analizach o charakterze jakościowym i w badaniach typowo eksploracyjnych. Ograniczeniem badania jest w tym wypadku niemożność oszacowania błędu losowego. Wyniki w związku z tym nie muszą być istotne, co jednak jest ważną zasadą w badaniach statystycznych. Pomco w pisaniu wymaga zatem wszechstronnych zdolności i złożonych niekiedy analiz o specjalistcyznym charakterze.

Dobór przypadkowy

W pracy magisterskiej przeprowadzony dobór przypadkowy zmierza do tego, by włączyć do badania jednostki stosunkowo dostępne dla studenta. Osoby te wyrażają wolę uczestnictwa w projekcie naukowym. Zastosowanie znajduje w takim razie ankieta dla obywateli odwiedzających regularnie palcówkę publiczną lub osób logujących się w danej aplikacji. Metoda tego typu okazuje się cenna w badaniu o charakterze pilotażowym. Niemniej trzeba unikać, sięgając niekiedy po pomoc w pisaniu, takiego błędu w pracy magisterskiej jak nadreprezentacja osób zakwalifikowanych do badania. Zasadniczym błędem podczas pisania pracy jest zatem generalizacja wniosków.

Dobór kwotowy

Jeśli student zdecyduje się na dobór kwotowy, musi określić wielkość grup w związku z założonymi kryteriami. Są to zwykle następujące cechy:

  • wiek,
  • płeć,
  • poziom wykształcenia,
  • środowisko życia.

Jeżeli tematem pracy magisterskiej jest poczucie bezpieczeństwa, student powinien włączyć do badania osoby w różnym wieku i zamieszkujące różne obszary. Kwoty służą temu, by zaplanować strukturę opisywanej próby. Student powinien jednak mieć świadomość tego, że są one gwarantem reprezentatywności uzyskanych wyników. W zakończeniu pracy magisterskiej warto wskazać takie ograniczenie badania. Warto rozważyć pomoc w pisaniu, by na tym etapie nie popełnić błędu, a byłoby to ukrywanie ograniczeń.

Dobór celowy

Dobór celowy sprowadza się do zakwalifikowania respondentów, którzy wykazują się kompetencją lub inną cechą, która koreluje z nakreślonym we wstępie problemem badawczym. Taki dobór okazuje się przydatny w toku wywiadów  eksperckich. Kryteria włączenia należy opracować w sposób transparentny i skorelowany z celem badań, więc warto w punkcie wyjścia opracować dobry konspekt pracy dyplomowej.

Dobór metodą kuli śnieżnej

Wzmiankowana technika oznacza rekomendację w tym sensie, że pierwsi zaangażowani do badania respondenci polecają kolejne osoby w świetle jawnych kryteriów. Warto ją zastosować, jeśli grupa nie jest dostępna studentowi. Warto po nią sięgnąć, jeśli autorowi pracy magisterskiej brakuje pełnej listy wymaganych członków. Tak dzieje się choćby w małej grupie ekspertów. Mankamentem okazuje się w tym wypadku ryzyko zredukowania próby do jednego kanału budowanych kontaktów. Trudność tego typu można uchylić, rekrutując respondentów z wielorakich środowisk.

Reprezentatywność próby

Próba, którą można uznać za reprezentatywną, ukazuje statystycznie istotne cechy respondentów. Te z kolei cechy stanowią warunek uogólnienia rezultatów badania. Reprezentatywność nie jest wynikiem wielości wypełnionych kwestionariuszy. Bardziej istotne są dla studenta:

  • operat przeprowadzonego losowania,
  • metodyka włączenia i wykluczenia,
  • wielkość próby,
  • rzetelność pomiaru.

W badaniach o charakterze ilościowym konieczna jest racjonalizacja próby o założonej liczebności i świadomość ograniczeń badania. Jeśli w trakcie pisania pracy student przeprowadza z kolei badanie jakościowe, większe znaczenie będzie miało zróżnicowanie studiowanych przypadków niż ilościowe odtworzenie stanu populacji.

Metody, techniki i narzędzia badawcze

Wszystkie te kategorie wzajemnie się warunkują, niemniej student nie powinien ich utożsamiać. Metoda to swoisty kierunek i logika postępowania badawczego. Technikę należy rozumieć jako procedurę gromadzenia materiału empirycznego. Z kolei narzędzie badawcze w pracy magisterskiej to techniczny środek gromadzenia danych. Jeśli więc w trakcie pisania pracy student decyduje się na taką metodę jak sondaż diagnostyczny, to zastosowaną techniką będzie ankieta, a za narzędzie posłuży kwestionariusz ankiety. Z kolei wywiad w pracy magisterskiej implikuje taką metodę jak badanie jakościowe. W związku z tym student posłuży się techniką rozmowy półustrukturyzowanej, a narzędzie badawcze stanowić będzie scenariusz wywiadu.

Analiza dokumentów i materiałów źródłowych

Stosowana w pracy magisterskiej metoda analizy dokumentów to omówienie pozyskanych materiałów empirycznych. W studiach z zakresu bezpieczeństwa są to zwykle:

  • akty normatywne,
  • plany i strategie,
  • raporty,
  • instrukcje odnośnie do zarządzania kryzysowego,
  • pracowniana statystyczne,
  • protokoły z interwencji.

Przed uwzględnieniem danego źródła, nawet etapie samego konspektu pracy, należy wziąć pod uwagę autorstwo, cel sporządzenia danego źródła, datę wydania, stan dokumentu. Student powinien mieć świadomość, że zawartość tekstu nie zawsze będzie zgodna z jego własnym odczytaniem, dlatego, by wypracować obiektywne zdanie w przedmiocie badań, warto porównywać różne materiały.

Obserwacja

Obserwacja jest to z kolei intencjonalne rejestrowanie czyichś działań, zachodzących w danym środowisku wydarzeń i procesów. Ta metoda występuje w wariantach:

  • bezpośrednim,
  • pośrednim,
  • uczestniczącym,
  • nieuczestniczącym.

Student może wykorzystać w pracy magisterskiej tę metodę, pracując w środowisku naturalnym lub w sytuacji kontrolowanej. Pomoc przydaje się zwłaszcza w tym drugim przypadku, kiedy trzeba ustalić zmienne wpływające na warunki, w jakich zachodzi pewien badany proces. W analizach bezpieczeństwa temat pracy magisterskiej może dotyczyć:

  • przebiegu prowadzonej ewakuacji,
  • kultury organizacyjnej w centrum obsługi mieszkańców,
  • koordynacji służb interwencyjnych.

Student powinien zabiegać o to, by uniknąć zasadniczego błędu w pracy magisterskiej, jakim jest oddziaływanie własnych założeń na rejestrowany obraz rzeczywistości.

Wywiad jakościowy

Metoda wywiadu jakościowego pomaga poznać i w zobiektywizowany sposób opisać:

  • przeżycia,
  • oceny,
  • stan motywacji,
  • sposób rozumienia pewnej rzeczywistości.

Oczywiście chodzi tu o subiektywne sądy respondenta lub respondentów.

Wywiad występuje w odmianie ustrukturyzowanej, częściowo ustrukturyzowanej. Student w trakcie pisania pracy może zdecydować się nadto na wywiad swobodny. W trakcie badania o charakterze półustrukturyzowanym warto mieć przygotowaną listę kwestii do omówienia, a jeśli udzielane odpowiedzi będą zdawkowe, można kierować do respondentów pytania pogłębiające. Student może też modyfikować porządek rozmowy, czyli kolejność zadawanych pytań.

Metoda sondażowa

Sondaż diagnostyczny rzuca światło na jednostkowe oceny, postawy, przejawiane zachowania i przeżycia danej grupy. Pisanie pracy magisterskiej z bezpieczeństwa często wymaga zastosowania tej metody badawczej, jeśli tekst dotyczy:

  • poczucia zagrożenia,
  • wiedzy na temat procedur,
  • oceny na temat skuteczności służb.

Techniką badawczą może być wtedy ankieta, ewentualnie wywiad kwestionariuszowy. Student z kolei może zdecydować się na takie narzędzie jak kwestionariusz ankiety lub kwestionariusz wywiadu. Ważne, by treść pytań była jasna i sprowadzała się do jednego problemu. Pytanie nie powinno podsuwać na myśl żadnej z możliwych odpowiedzi. Warto rozważyć pomoc w pisaniu pracy, by uniknąć tego ostatniego błędu. Pomocne są w tym choćby badania pilotażowe.

Jak dobrać metody do problemu badawczego?

Najpierw student powinien opracować problem badawczy. Od niego zależy dopiero wybór narzędzia do pracy magisterskiej. Niektóre metody z kolei warto zestawiać, by połączyć jakościowe i ilościowe ujęcie problemu. Dobrze uzupełniają się zwłaszcza takie metody badawcze jak analiza planów i obserwacja uczestnicząca w danym zdarzeniu, jakim są choćby ćwiczenia.

Ocenę pracy podczas obrony powinna windować tak rozumiana triangulacja, a więc zestawienia nie tylko metod, ale i źródeł bibliograficznych lub punktów widzenia.

Podsumowanie

Metoda badawcza w pracy magisterskiej z bezpieczeństwa ma zapewnić pogłębioną, ale i usystematyzowaną znajomość ryzyka, odporności społeczeństwa, funkcjonowania podmiotów publicznych. Kierunek analiz porządkują działania realizowane w następującej kolejności:

  • analiza danych,
  • synteza obrazu rzeczywistości,
  • indukcja i dedukcja.

O jakości pracy decyduje ścisłe powiązanie celów badania, problemów badawczych, specyfiki dobranej próby, metody analizowania danych i języka, jakim sformułowane zostały wnioski i rekomendacje.